Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Turkistan газетіне берген сұхбатында қоғамды толғандырған ең өткір сұрақтарға жауап берді. Президент әлеуметтік желінің зиянынан бастап, Назарбаевпен қарым-қатынасы мен әскердегі тәртіпсіздікке дейін ашық айтты.

Бұл сұхбат – тек саяси мәлімдеме емес, елдің бүгінгі шынайы көрінісі мен ертеңгі бағдары іспетті. Мемлекет басшысы әсіресе қоғамның «балалық ауруына» қатты алаңдаушылық білдірді.

Қазақстандықтардың санасы неге өзгерді?

Президенттің айтуынша, қазіргі таңда әлеуметтік желілер адамдардың ойлау қабілетіне орасан зор нұқсан келтіруде. TikTok пен Instagram-дағы жеңіл контентке тәуелділік қоғамды «мәңгүрттендіріп» барады.

«Қазір білім деңгейі мен менталитеті 15 жастағы жасөспірім деңгейінде қалған қырықтағы адамдарды жиі кездестіреміз. Бұл – үлкен қасірет. Қоғам тек видео көрумен шектелмей, сапалы ақпаратпен сусындауы керек», – деді Мемлекет басшысы.

Тоқаев кітап оқу мәдениеті жоғары елдер ғана жаһандық дамудың көшбасшысы болатынын ескертті.

Қымбатшылық және «коммуналдық айдаһар»

Халықты қысып тұрған инфляция мен тариф мәселесі де назардан тыс қалмады. Президенттің сөзінше, Қазақстан «орташа табыс тұзағына» түскен. Табыс бар сияқты, бірақ ол инфляцияға, ипотека мен несиеге «жұтылып» кетеді.

Мемлекет басшысы коммуналдық саланы ұзақ жылдар бойы бюджеттен қоректеніп келген «айдаһарға» теңеді:

Инфрақұрылым әбден тозған.

Төмен тарифтен тек байлар мен олигархтар ұтқан.

Қарапайым халыққа су мен жылудың арзан болуы – «көзге шыққан сүйелдей» көрінген миф.

Сұхбат барысында Тоқаев тарифтердің әділ болуы керектігін қадап айтты: «Кім көп тұтынады – сол көп төлейді».

Назарбаев, Путин және билік транзиті

Журналистің Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев пен Владимир Путиннің кездесуі туралы сұрағына Тоқаев нақты жауап берді. Ол бұл кездесулердің бейресми сипатта екенін және Ресей президентінің адамгершілік қасиетін көрсететінін атап өтті.

Сондай-ақ, ел ішінде тараған «билік транзиті» және «Парламент спикерінің рөлін күшейту» туралы қауесеттерді жоққа шығарды.

«Бұл – бос қиял. Мен мемлекеттік жүйені жеке мүддеме бола өзгертпеймін. Қазақстан – президенттік басқару формасындағы мемлекет болып қала береді», – деп кесіп айтты Президент.

Әскер, жемқорлық және активтерді қайтару

Тоқаев әскердегі жауынгерлердің өлімі мен әлімжеттікке «мүлдем төзбейтінін» жеткізді. Ол бұл жағдайларды жеке бақылауына алғанын және кінәлілер жазасыз қалмайтынын ескертті.

Активтерді қайтару мәселесіне келсек, жұмыс тоқтаған жоқ. Заңсыз байығандардан мемлекетке 1 триллион теңгеден астам қаражат қайтарылған. Бұл ақшаға қазір мектептер мен ауруханалар салынып жатыр.