Олимпиада сыйақысы: чемпиондарды қандай марапат күтіп тұр?

 Ресми деректерге сәйкес, алтын медальдің құрамында шамамен 6 грамм алтын және оны қоршаған 500 грамға жуық күміс бар. Бағалы металдардың қымбаттауын есептегенде, мұндай медальдің материалдық құны 1000 доллардан асады. Бірақ спортшылар үшін негізгі құндылық – тек медаль емес, мемлекет тарапынан берілетін қаржылай марапат, деп жазды KYN.KZ тілшісі EL.KZ  порталына сілтеме жасап.

Forbes басылымы Милан-Кортина Олимпиадасына қатысатын 92 ел мен аумақтың ұлттық олимпиадалық комитеттері және спорт министрліктерімен байланысып, арнайы зерттеу жүргізген. Соның нәтижесінде кемінде 37 ел өз спортшылары жүлде алған жағдайда ақшалай сыйақы беретінін растаған. Бұл – әлем елдері арасында олимпиадалық жетістікке материалдық ынталандырудың жоғары деңгейде екенін көрсетеді.

Сарапшылардың мәліметінше, жеке спорт түрінен алтын медаль алғаны үшін төленетін сыйақы мөлшері елдер арасында айтарлықтай айырмашылыққа ие. Кейбір мемлекеттер символикалық деңгейде ғана бонус берсе, енді бір елдерде бұл сома жүздеген мың долларға дейін жетеді. Төлемдер ұлттық валютада белгіленіп, кейін АҚШ долларына шаққанда есептелген.

Әлем бойынша ең жоғары сыйақы тағайындаған ел - Сингапур. Бұл мемлекетте жеке сында Олимпиада алтынын алған спортшыға 787 мың доллар көлемінде бонус қарастырылған. Бұл - қазіргі таңда жарияланған көрсеткіштердің ішіндегі ең жоғарысы. Сингапур билігі олимпиадалық табысты ұлттық деңгейдегі стратегиялық жетістік ретінде бағалайды.

Екінші орында - Гонконг. Мұнда алтын медаль иегеріне 768 мың доллар сыйақы беріледі. Үздік үштікті Польша түйіндейді - поляк спортшыларына жеке сындағы алтын үшін 355 мың доллар төлеу жоспарланған. Бұл елдер спортшыларды ірі халықаралық жарыстарға барынша ынталандыру саясатын ұстанып отыр.

Тізімде Қазақстан да алдыңғы қатарда тұр. Қазақстандық спортшылар үшін жеке сындағы алтын медаль сыйақысы - 250 мың доллар. Бұл көрсеткіш бойынша ел әлемдік рейтингте алғашқы бестіктің қатарына кіреді. Қазақстанда олимпиада жүлдегерлеріне мемлекет тарапынан қомақты қолдау көрсету дәстүрі бұрыннан бар.

Келесі орындарда Италия мен Кипр орналасқан. Италия алтын медаль үшін 213 мың доллар төлеуді көздейді. Ал Кипрде бұл көрсеткіш - 177 мың доллар. Бұл елдерде де олимпиадалық жетістік ұлттық бедел мен спорт саясатының маңызды бөлігі саналады.

Шығыс Еуропа елдері де жоғары сыйақымен ерекшеленеді. Мәселен, Болгария алтын жүлдеге — 151 мың доллар, Литва — 133 мың доллар, Косово — 130 мың доллар көлемінде бонус белгілеген. Эстонияда жеке сындағы алтын медаль үшін 118 мың доллар төленеді. Бұл елдер үшін бір алтын медальдің өзі тарихи жетістік ретінде қарастырылады.

Салыстырмалы түрде алғанда, АҚШ-та олимпиада чемпионына төленетін ресми бонус — 37 500 доллар. Яғни кейбір шағын мемлекеттермен салыстырғанда әлдеқайда төмен. Дегенмен АҚШ спортшылары көбіне демеушілік келісімшарттар мен жарнамалық табыстар арқылы қосымша үлкен кіріс табады.

Жалпы алғанда, қазіргі олимпиадалық жүйеде медаль тек спорттық жетістіктің ғана емес, сонымен бірге қаржылық мүмкіндіктің де көрсеткішіне айналды. Кемінде 13 ел жеке сында алтын алған спортшыға 100 мың доллардан артық сыйақы беруге дайын. Бұл үрдіс болашақта да жалғасып, мемлекеттер арасындағы спорттық бәсекемен қатар, марапат саясатының да жарысын күшейте түсуі ықтимал.