Азаматтар Конституциялық сотқа жүгіне алады
Конституциялық сот халықаралық шешімдердің ҚР мүдделеріне сәйкестігін тексереді.
Қазақстанда Конституциялық Соттың рөлі күшейтілуде. Бұл — ел аумағында Конституцияның үстемдігін қамтамасыз ететін тәуелсіз орган.
Бұл азаматтар мен қызметкерлерге не береді?
— Тікелей жүгіну құқығы.
Қазақстан Республикасының азаматтары өздерінің конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей әсер ететін нормативтік құқықтық актілердің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішпен Конституциялық Сотқа тікелей жүгінуге құқылы.
Мұндай жүгінудің тәртібі мен шарттары конституциялық заңмен айқындалады.
— Халықаралық шешімдердің орындалуын бақылау.
Конституциялық Сот халықаралық ұйымдардың және олардың органдарының шешімдерін орындау Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес келе ме деген мәселені қарайды.
Егер Негізгі заңға қайшы келетіндігі анықталса, мұндай шешімдер Қазақстан Республикасының аумағында орындалуға жатпайды.
— Соттың құқықтық ұстанымдарының міндеттілігі.
Заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерді қолдану кезінде Конституциялық Соттың құқықтық ұстанымдары ескеріледі.
Егер қандай да бір норма Конституцияға тек белгілі бір түсіндірме арқылы ғана сәйкес деп танылса, ол дәл сол түсінікке сай қолданылуы тиіс.
Неліктен бұл маңызды?
Кәсіподақтар мен қызметкерлер үшін бұл:
— еңбек және әлеуметтік құқықтарды қорғаудың қосымша кепілдіктерін;
— азаматтардың жағдайын нашарлататын нормаларды конституциялық бақылау мүмкіндігін;
— Конституцияның басқа шешімдерден басымдығын растауды білдіреді.
Конституция мемлекеттегі басты заң болып қала береді, ал оны қорғау тетіктері барған сайын түсінікті әрі тиімді бола түсуде.