Есірткіге тәуелділік – жас ұрпаққа қауіп: алдын алу және күрес жолдары
Есірткі мәселесі қазіргі қоғамдағы ең өзекті әлеуметтік қатерлердің бірі болып табылады. Ол жеке адамның денсаулығына ғана емес, отбасы тұрақтылығына, жастардың болашағына және қоғам қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді. Сондықтан есірткіге қарсы күрес тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігіне айналды, деп хабарлайды kyn.kz.
Қазақстандағы ресми статистикаға сәйкес, 2025 жылдың басында елде есірткіге байланысты 8 мыңнан астам қылмыс тіркелген, ал заңсыз айналымнан 12 тоннадан астам түрлі есірткі заттары тәркіленген. Сонымен қатар, Денсаулық сақтау министрлігінің дерегінше, елде 18 мыңнан астам адам есірткіге тәуелді ретінде есепте тұр, оның ішінде жастардың үлесі 30%-дан асады. Бұл деректер мәселенің әлі де өзекті екенін дәлелдейді.
Мәселеге қатысты сарапшы, психиатр Жанар Қалиева жастар арасында есірткіге тәуелділіктің көбіне эмоционалды стресс пен әлеуметтік қысымнан туындайтынын атап өтті. Оның пікірінше, тек қатаң жазалау шаралары жеткіліксіз. «Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спортқа, мәдениетке және білімге тарту – есірткіге қарсы күресте басты қадамдардың бірі», – дейді сарапшы.
Кейс-стади ретінде Нұр-Сұлтан қаласында болған жағдайды келтіруге болады. 19 жастағы студент Мақсат бастапқыда достарының ықпалымен синтетикалық есірткі қолданған. Бірнеше айдан кейін тәуелділік пайда болып, ол оқуын тастап, отбасымен байланысын үзген. Кейін арнайы оңалту орталығына барып ем қабылдағаннан кейін ғана өмірін қайтадан жолға қойған. Бұл оқиға жастардың есірткіге қалай оңай тартылып кететінін және оның өмірге тигізетін зиянын көрсетеді.
Тағы бір мысал – өңірлік профилактикалық шаралардың тиімділігі. Шығыс Қазақстан облысында мектептер мен колледждерде арнайы түсіндіру сабақтары, спорттық жобалар және ақпараттық науқандар өткізіліп, жасөспірімдерді зиянды әдеттерден сақтандыруға бағытталған. Мұндай шаралар есірткіге қарсы күрестің алдын алу бөлігін күшейтеді.
Қорытындылай келе, есірткіге қарсы күрес – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, мемлекет, қоғам және әр отбасының ортақ міндеті. Алдын алу шараларын күшейту, білім беру мен спортқа тарту арқылы ғана жастарды бұл қауіпті індеттен қорғауға мүмкіндік бар.