Өнеркәсіптің жаңа бағыты: Қазақстан индустриясын жаңғыртудың уақыты келді
Қазақстан экономикасында өнеркәсіп саласын жаңғырту мәселесі соңғы жылдары ерекше өзектілікке ие болып отыр. Әлемдік нарықтағы бәсекенің күшеюі мен технологиялық өзгерістер мемлекеттерді өндіріс саясатын қайта қарауға мәжбүрлеуде. Осы тұрғыда Қазақстанда жаңа өнеркәсіптік саясат қалыптастыру қажеттілігі айқын байқалады, деп хабарлайды Kyn.kz.
Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстан экономикасында өнеркәсіптің үлесі айтарлықтай маңызды. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылы өнеркәсіп саласының жалпы ішкі өнімдегі үлесі шамамен 29 пайызды құрады. Алайда өңдеуші өнеркәсіптің үлесі әлі де төмен деңгейде қалып отыр — шамамен 13–14 пайыз. Бұл ел экономикасының әлі де шикізаттық бағытқа тәуелді екенін көрсетеді.
Экономист Расул Рысмамбетовтың пікірінше, жаңа өнеркәсіптік саясаттың негізгі мақсаты – жоғары қосылған құны бар өндірістерді дамыту. Оның айтуынша, Қазақстан шикізатты тек экспорттаумен шектелмей, оны терең өңдейтін өндірістерді жолға қоюы тиіс. «Егер біз технологиялық өндірісті дамытпасақ, жаһандық бәсекеде артта қалу қаупі бар», – дейді сарапшы.
Қазақстанда мұндай саясаттың тиімділігін көрсететін нақты мысалдар да бар. Мәселен, Қостанай облысында іске қосылған автокөлік құрастыру зауыттары өңдеуші өнеркәсіптің дамуына серпін берді. Соңғы жылдары бұл кәсіпорындар мыңдаған жұмыс орнын ашып, ішкі нарықты автомобильмен қамтамасыз етуге және экспорт көлемін арттыруға мүмкіндік берді. Тағы бір мысал – Қарағанды облысындағы металл өңдеу кәсіпорындары, олар дайын өнім экспортын көбейтіп, өңдеуші сектордың үлесін арттыруға ықпал етуде.
Сарапшылардың айтуынша, жаңа өнеркәсіптік саясат үш негізгі бағытқа сүйенуі тиіс: технологиялық жаңғырту, кадр дайындау және өндірісті әртараптандыру. Егер бұл бағыттар жүйелі түрде жүзеге асса, Қазақстан шикізатқа тәуелділікті азайтып, тұрақты индустриялық экономиканы қалыптастыра алады.