7 жастағы бала күніне қанша уақыт телефон қолдануы керек?
Кез келген адам телефонды шектен тыс қараған сәтте физикалық жағдайы мен жан саулығы өзнеріске ұшырайды. Ол бірден білінбегенімен уақыт келе анық көзге көрінеді, адамның өміріне зиянын тигізеді.
Қазіргі таңда смартфон мен планшет балалар өмірінің бір бөлігіне айналды. Алайда ата-аналардың көпшілігін «балам телефонды қанша уақыт қолдануы керек?» деген сұрақ мазалайды. Мамандар экран алдында ұзақ отыру баланың денсаулығына, ұйқысына және оқу үлгеріміне кері әсер етуі мүмкін екенін айтады.
Мамандар қандай уақытты ұсынады?
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен балалар психологтарының ұсынымдарына сәйкес, 6-12 жас аралығындағы балалардың экран алдында өткізетін уақыты күніне 1-2 сағаттан аспағаны жөн.
Бұл уақытқа:
* телефон;
* планшет;
* компьютер;
* теледидар кіреді.
Егер бала сабақ оқу үшін компьютер қолданса, оны ойын-сауық мақсатындағы экран уақытынан бөлек қарастырған дұрыс.
Телефонға тәуелділіктің белгілері
Ата-аналар мынадай белгілерге назар аударуы керек:
* телефонды алып қойған кезде ашулану;
* көшеде ойнауға қызықпау;
* ұйқының бұзылуы;
* сабаққа зейіннің төмендеуі;
* көздің жиі шаршауы;
* жақындарымен қарым-қатынастың азаюы.
Мұндай жағдайда экран уақытын біртіндеп қысқарту қажет.
Телефонды қалай дұрыс пайдалануға болады?
Мамандар мына ережелерді ұстануға кеңес береді:
Телефонды марапат ретінде бермеңіз
Көп ата-ана «сабағыңды оқысаң, телефон беремін» деп баланы үйретеді. Бұл жағдайда смартфон ерекше құнды затқа айналып, оған деген тәуелділік артуы мүмкін.
Ұйықтар алдында қолдануға болмайды
Бала ұйықтардан кемінде бір сағат бұрын телефонды шетке қойғаны жөн. Экраннан бөлінетін көк жарық ұйқы гормондарының бөлінуін тежейді.
Баламен бірге ереже жасаңыз
Мысалы:
* сабақтан кейін 30 минут;
* кешке 30 минут;
* демалыс күні 1-2 сағат.
Бала бұл тәртіпті ата-анамен бірге қабылдаса, оны сақтау оңайырақ болады.
Телефонның орнын не алмастыра алады?
Баланың бос уақытын пайдалы істермен толтыру маңызды:
* кітап оқу;
* жүзу;
* велосипед тебу;
* шахмат;
* сурет салу;
* аулада достарымен ойнау.
Бала қызықты іс тапқан кезде телефонға деген қажеттілік өздігінен азаяды.
Қорытынды
Мамандардың пікірінше, 7 жастағы бала үшін экран алдында өткізілетін уақыт күніне 1-2 сағаттан аспауы керек. Ең бастысы – телефонды толық тыйым салынған затқа айналдырмай, оны дұрыс пайдалануды үйрету. Баланың бос уақытын спортпен, кітаппен және шығармашылықпен толықтырған ата-ана ғана гаджетке тәуелділіктің алдын ала алады.