2027 жылдан бастап 10 түрлі жәрдемақыны тағайындау тәртібі өзгереді: кімдерге шектеу қойылады?
Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бірқатар әлеуметтік төлемдерді тағайындау тәртібі өзгереді. Жаңа талаптарға сәйкес, мемлекеттік қолдау көрсету кезінде азаматтардың әлеуметтік жағдайы мен отбасының материалдық мүмкіндігі ескерілмек, деп хабарлайды KYN.KZ.
Жаңа тәсілдің басты мақсаты – мемлекеттік көмекті бірінші кезекте оған шын мәнінде мұқтаж азаматтарға бағыттау. Бұл ретте отбасының табысы мен әлеуметтік әл-ауқаты маңызды рөл атқарады.
Қандай жәрдемақылар туралы айтылып отыр?
Жарияланған ақпаратқа сәйкес, өзгерістерге қатысты тізімде мемлекеттік жәрдемақының 10 түрі көрсетілген:
1. Бала тууына байланысты берілетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы;
2. Бала күтіміне байланысты ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы;
3. Көпбалалы отбасыларға берілетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы;
4. Марапатталған көпбалалы аналарға берілетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы;
5. Мүгедектік бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы;
6. Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы;
7. Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы;
8. Бірінші топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасайтын азаматтарға берілетін мемлекеттік жәрдемақы;
9. Мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған адамдарға берілетін мемлекеттік жәрдемақы;
10. Арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы.
Дегенмен аталған төлемдердің барлығына бірдей табысқа байланысты шектеу қолданылатыны әзірге нақты расталған жоқ. Кейбір жәрдемақыларға қатысты ерекшеліктер қарастырылуы мүмкін.
Кімдер жәрдемақыдан қағылуы мүмкін?
Ресми түсіндірмелерге сәйкес, 2027 жылдан бастап әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлерін тағайындау кезінде отбасының әл-ауқаты бағаланады.
Атап айтқанда, материалдық жағдайы жоғары «А» және «В» санаттарына жататын отбасыларға кейбір әлеуметтік төлемдерді тағайындауға шектеу енгізу көзделген.
Бұл ретте азаматтың тек жеке табысы ғана емес, отбасының кәмелетке толған мүшелерінің материалдық жағдайы да назарға алынбақ.
Алайда бұл өзгеріс барлық жәрдемақы автоматты түрде тоқтатылады дегенді білдірмейді. Әр төлем түріне қатысты нақты талаптар мен ерекшеліктерді ескеру қажет.
Азаматтардың банктік мәліметтері тексеріле ме?
Таратылған ақпаратта әлеуметтік жағдайды бағалау үшін азаматтардың дербес деректерін, оның ішінде банктік мәліметтері мен кредиттік міндеттемелеріне қатысты ақпаратты өңдеуге келісім беруі қажет екені айтылған.
Мұндай тәсіл отбасының нақты материалдық мүмкіндігін анықтауға бағытталған. Дегенмен қандай қаржылық деректер пайдаланылатыны және оларды тексерудің нақты тәртібі тиісті нормативтік құжат негізінде қосымша нақтылануы тиіс.
Өзгерістер қашан күшіне енеді?
Әлеуметтік қолдау жүйесіндегі жаңа тәсілдер 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап енгізіледі деп жоспарланған.
Мемлекеттік органдардың түсіндіруінше, негізгі мақсат – бюджет қаражатын тиімді пайдаланып, әлеуметтік көмекті бірінші кезекте тұрмысы төмен және қиын өмірлік жағдайға тап болған отбасыларға бағыттау.
Сондай-ақ табысы жоғары азаматтардың әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлерінен ерікті түрде бас тарту мүмкіндігі де қарастырылып отыр.
Айта кетейік, бұл өзгерістер барлық азамат жәрдемақы алу құқығынан айырылады деген сөз емес. Жаңа тәртіптің нақты кімдерге қолданылатыны және қандай төлемдерге ерекшелік жасалатыны ресми нормативтік құжаттармен айқындалады.