Саясаткерлер кездесіп, камералардың жарқылы астында меморандумдарға қол қояды, кейін тараптар өз елдеріне тарайды. Ал келісілген жобалар жылдар бойы қағаз жүзінде қалып қояды.

Бұл жолы Қазақстан Президенті үйреншікті дипломатиялық риторика мен жалпылама сөздерден шығып, прагматикалық әрі нақты ұстанымын білдірді.

Ол халықаралық саммиттерде көп жағдайда ашық айтыла бермейтін мәселені көтерді. Атап айтқанда, шамадан тыс ресмилік пен нақты нәтижелердің жеткіліксіздігіне назар аударды.

Мемлекет басшысы 2018 жылдан бері өңірде 200-ден астам бастама ұсынылғанымен, олардың аз ғана бөлігі іс жүзінде жүзеге асқанын атап өтті.

Осыған байланысты Тоқаев сыртқы істер ведомстволарына барлық бастамаға түгендеу жүргізуді ұсынды. Яғни олардың қайсысы әлі де өзекті, қайсысының болашағы бар екенін анықтау қажет.

Сонымен қатар Президент кездесулер форматын сақтай отырып, оларды артық ресмилендіруден бас тартуға шақырды.

Іс жүзінде өңірлік ынтымақтастықтың тиімділігін нақты көрсеткіштермен, яғни KPI арқылы бағалау ұсынылып отыр.

Егер өзара сауда көлемі артпаса, жаңа зауыттар салынбаса немесе ортақ цифрлық платформалар құрылмаса, онда мұндай бастамаларды қайта қарау қажет.

Президенттің тағы бір маңызды ұсынысы – Қазақстанның Silk Way телеарнасы негізінде бүкіл Орталық Азияға арналған өңірлік телеарна құру.

Сондай-ақ 2027 жылы «Орталық Азия – игі істердің ортақ кеңістігі» атты жастар форумын өткізу бастамасы көтерілді.

Мәселе мынада: бүгінде туризм мен волонтерлікті дамыту тек гуманитарлық іс-шаралар аясынан әлдеқашан шығып кеткен. Ең алдымен, бұлар – елдер арасындағы жұмсақ күш саясатының және қоғамдар арасындағы ұзақмерзімді сенімді қалыптастырудың маңызды құралдары.

Көршілес елдердің халықтары арасында өзара сенім болмаса, миллиардтаған қаржы жұмсалған көлік дәліздерінің өзі әлеуетін толық пайдалана алмайды.

Жас кәсіпкерлер, ғалымдар мен еріктілер арасындағы тікелей байланыстар – ынтымақтастықтың іргелі негізі. Мұндай байланысты тек үкіметаралық келісімдер арқылы қалыптастыру мүмкін емес.

Ортақ өңірлік телеарна ресми ақпарат таратумен ғана шектелмей, көрші халықтардың мәдениетін, тарихын және өмір салтын бір-біріне таныстыратын маңызды алаңға айнала алар еді.

Мойындауымыз керек, кейде біз шекаралас көршілерімізде не болып жатқанынан гөрі, шалғайдағы мемлекеттердің тыныс-тіршілігін жақсырақ білеміз.

Қазіргі заманда қауіпсіздік ұғымын тек шекараны қорғау немесе әскери әлеуетпен шектеуге болмайды.

Бүгінде тұрақтылық су ресурстарының қауіпсіздігімен, технологиялық және ақпараттық орнықтылықпен де өлшенеді.

Жасанды интеллект қарқынды дамып, киберқауіптер көбейіп, орасан зор инвестицияны қажет ететін технологиялық прогресс жеделдеген кезеңде өңірдегі бірде-бір мемлекет өз ресурстарын жалғыз өзі толық қорғай алмайды. Мұны ашық мойындау қажет.

Орталық Азия мен Әзербайжан тату көршілік қатынастар мен әдемі ұрандарды нақты жұмыс істейтін, тұрақты тетіктерге айналдыру қажет болатын кезеңге жетті.

Ал елдеріміз арасындағы мәдени-ағартушылық және ақпарат алмасу байланыстарын тереңдетудің әлеуеті қаншалықты зор десеңізші!

Әлемде геосаяси жіктелу күшейген қазіргі кезеңде әр мемлекеттің жеке-дара әрекет етуі – ірі геосаяси ойыншылар алдындағы өзінің бәсекеге қабілеттілігін саналы түрде әлсірету деген сөз.

Көлік дәліздері мәдени платформалармен толықтырылып, экономикалық жобалар қоғамдар арасындағы өзара сеніммен нығайтылатын кешенді тәсілдің басты мақсаты біреу.

Ол – біздің макроөңірдің өзге державалардың ықпалына тәуелді аумақ немесе картадағы жай ғана транзиттік аймақ болып қалмай, Еуразия кеңістігінде өз мүдделерін бірлесе қорғай алатын дербес ынтымақтастық орталығына айналуы.

Аз сөз, көп іс және нақты өлшенетін нәтиже. Бәлкім, бұл – өңіріміздің ортақ ұзақмерзімді дамуы мен тұрақтылығын қамтамасыз етудің ең тиімді жолы.