«Боқаевтың жиенімен жасалған екінші келісімшарт туралы білмедім» – куәгер Артықбаева
Бүгін Боқаевқа қатысты қылмыстық іс бойынша өткен сот отырысында куәгер ретінде «We Can» ЖШС директоры Жұлдыз Артықбаева жауап берді. Ол өз сөзін қаржылық құжаттармен және төлем түбіртектерімен растады.
Жауап алу барысында оның компаниясы халықаралық автошеруді ұйымдастыру бойынша барлық жұмысты өз күшімен атқарғаны белгілі болды. Ал шын мәнінде ешқандай жұмыс атқармаған екінші компанияның ондаған миллион теңге алғаны анықталды (Боқаевтың жиенінің атына рәсімделген «BM Trust» ЖШС).
Артықбаева өз компаниясының қалай құрылғаны туралы да айтып берді. «We Can» ЖШС құрылғанға дейін Артықбаева «BM Trust» компаниясында қызметкер ретінде тіркелген. Оны бұл компанияға жұмысқа орналастырған – Боқаевтың өзі. Алайда ол компанияның кеңсесінде бірде-бір рет болмаған. Ал 150 мың теңге көлеміндегі жалақысын Боқаев оған қолма-қол төлеп отырған. Кейін «We Can» ЖШС-ін тіркейтін мекенжайды да Боқаевтың өзі берген. Ол Артықбаеваға арнайы агенттік құруды тапсырып, оның мақсаты «ҚазТрансГаз» компаниясының тендерлеріне қатысу екенін түсіндірген. Автошеру бойынша орындалған жұмыстар актісін де ең соңында Артықбаева Боқаевтың жеке өзіне апарып табыстаған.
Артықбаеваның айтуынша, Қорғастан Ақтөбеге дейінгі автошеруді ұйымдастыру үшін оның «We Can» ЖШС-мен 38 миллион теңгеге келісімшарт жасалған. Оның есебінше, бұл қаражат барлық шығынды өтеуге әбден жеткілікті болған.
Прокурор куәгерге «BM Trust» ЖШС-мен 40 миллион теңгеден астам сомаға жасалған екінші келісімшартты көрсеткен кезде Артықбаева бұл құжатты алғаш рет көріп тұрғанын мәлімдеді. Автошерудің ұйымдастырған деп көрсетілген Мадияр Қалменовтің компаниясымен жасалған қатарлас келісімшарттың бар екенін ол білмеген.
Куәгер барлық ақша аударымдары мен түбіртектерді ұсына отырып, Қазақстан аумағындағы автошеруді басынан аяғына дейін «We Can» ЖШС ұйымдастырғанын толық дәлелдеп шықты.
Ол өңірлік менеджерлерді өзі жалдаған, қонақүйлердің, тамақтанудың және кейтеринг қызметтерінің ақысын төлеген (тіпті қағаз сүлгілерге дейін есепке алған), автошеруге қатысқан барлық көлікті жуып, жанармай құю шығындарын да көтерген. Жапсырмалардың дизайнын өзі әзірлеп, қатысушыларға арналған киім-кешектің (күртеше, шалбар, футболка, кепка, тіпті кроссовкаға дейін) барлығын тапсырыспен тіктіріп, ақысын өзі төлеген.
Сондай-ақ, Артықбаева қажетті аппаратураны жалға алған, аудармашылар жалдаған, су мен темекіге дейін толық қамтамасыз етіп, Ресейден Алматыға техниканы қайтару шығындарын өтеген. Бұған қоса, қатысушылардың аты жазылған ағаштар отырғызу жөніндегі экологиялық акцияны да толық ұйымдастырған.
Жоба аяқталғаннан кейін ол өз қаражатына Астанада «ҚазТрансГаз» басшылығына арнап алғыс ретінде дастарқан да ұйымдастырған. Іс-шараны мінсіз өткізгені үшін оған Ресей мен Қытайдан келген қатысушылардың өзі жеке алғыс білдірген.
Куәгер барлық шығынды өз қаражатынан өтеп отырғанына ерекше тоқталып, тіпті автошеруге қатысушыларға, соның ішінде Боқаевтың жиеніне де виза алу үшін консулдық алымдарға дейін төлегенін айтты.
Артықбаеваның айтуынша, Мадияр Қалменов пен Жанболат Маратов автошерудің ұйымдастырушылары емес, оның қатысушылары болған. Оның үстіне, «BM Trust» компаниясының сметасында көрсетілген іс-шаралардың жартысын Артықбаеваның өзі «We Can» ЖШС арқылы өткізген, ал қалған жартысы мүлде жүзеге асырылмаған.
Сот отырысында Боқаевтың бұған дейінгі мәлімдемелеріне тікелей қайшы келетін екі жайтқа ерекше назар аударылды:
– Бұған дейін Боқаев «BM Trust» жедел жәрдем көліктерін жалдауға қомақты қаражат жұмсағанын мәлімдеген болатын. Артықбаева бұл уәжді құжаттармен жоққа шығарды: жедел жәрдем қызметін тек өзі ғана жалдап, оның ақысын да өзі төлеген.
– Бұған дейін Боқаев қолма-қол ақшаға айналдырылған 12,3 миллион теңгені автошеру туралы деректі фильм түсіру үшін өзге мердігер – Жармұхамед Сұлтановтан алғанын алға тартқан. Алайда Артықбаева үзілді-кесілді ешқандай деректі фильмнің түсірілмегенін мәлімдеді. Оның айтуынша, ол тек үш қысқа бейнероликке тапсырыс беріп, ақысын төлеген.
Артықбаеваның сөзінше, «BM Trust» компаниясы жалған келісімшарт бойынша 47 миллион теңге алғанына қарамастан, Мадияр Қалменов автошеруді ұйымдастыруға мүлде көмектеспеген және бір де бір тиын шығармаған.
Оның үстіне, Артықбаева өз компаниясының бюджетінен қазақстандық автошерудің Қытай аумағындағы шығындары үшін «We Can» ЖШС директоры Қалменовке миллион теңгеден сәл асатын ақшаны қайтаруға мәжбүр болған. Атап айтқанда, ол ақшаны Қалменовтің банк картасына аударған. Ол жобаның Ресей аумағындағы бөлігіне, яғни қазақстандық делегацияның тұруына кеткен шығындарды да дәл осылай өтеген. Бұл жолы ол ақшаны Боқаевтың бұрынғы бағынышты қызметкері Жанболат Маратовқа жіберген. Бұған дейін Маратов Боқаевтың нұсқауымен «BM Trust» компаниясын Қалменовтің атына қайта рәсімдеген. Бұл ақшаны да ол Боқаевтың тікелей нұсқауымен аударып отырған. Ал куәгердің өзі «BM Trust» компаниясынан бір тиын да алмаған.
Автошеруді ұйымдастырудан бөлек, Артықбаева Боқаевтың өзге де қаржылық схемаларын әшкереледі. Бұл схемаларда ол ақша аударымдарын өткізуге арналған делдал ретінде пайдаланылған.
Боқаев одан өзінің «Art romance» жиһаз компаниясына тиесілі төлемдерді жеке банк картасына қабылдауды сұраған. Осылайша Артықбаеваның картасына 9 миллион теңгеден астам қаражат түскен. Ол бұл ақшаны сол күні немесе келесі күні қолма-қол ақшаға айналдырып, Боқаевқа табыстап отырған.
«ҚазТрансГаз» басшысының бұрынғы кеңесшісінің тікелей нұсқауымен Артықбаева Боқаевтың анасына тиесілі «Kun-Arai» компаниясына әлдебір ақпараттық стендтер үшін деген желеумен ақша аударып отырған.
Бұдан бөлек, автошеру аяқталғаннан кейін Боқаев оған «BM Trust» шотынан 1,5 миллион теңге аударып, бұл қаражатты қолма-қол ақшаға айналдыруды өтінген. Артықбаева оның өтінішін орындап, ақшаны өзіне қолма-қол берген.
Куәгер келісімшартқа қол қойған кезде ешқандай сметаны көрмегенін растады. Ол миллиондаған теңгелік жобаны толығымен өз бетінше жүзеге асырып, күтпеген шығындарды да өз қалтасынан өтеген. Ал екінші компания дәл осындай көлемдегі бюджетті ешқандай нақты жұмыс атқармай-ақ игерген.
Артықбаеваның айғақтары Боқаевтың адвокаттарына ауыр болғаны соншалық олар бірден сұрақ қоюға дайын болмай, судьядан үзіліс сұрауға мәжбүр болды.
Мәжбүрлі үзілістен кейін Боқаевтың адвокаттары әбден абдырап қалғаны байқалды. Артықбаева ұсынған құжаттар мен нақты деректер қорғау стратегиясын толығымен жоққа шығарғанын түсінген адвокаттар салмақты уәж келтіре алмады. Оның орнына мардымсыз сұрақтар қоюмен шектелді. Тіпті куәгерден Шымкенттегі мейрамханалардың бірінде жұмыс істеген администратордың есімін есіне түсіруді шындап талап етуге дейін барды.