Балаларға арналған контент - болашақ ұрпақ санасын қалыптастыратын маңызды құрал
- автор kyn.kz
- Бүгін, 18:47
- 47
Қазіргі ақпараттық дәуірде балалардың дүниетанымы тек отбасы мен мектеп арқылы ғана емес, медиакеңістік арқылы да қалыптасып жатыр. Сондықтан балаларға арналған контент жасау – жай ойын-сауық емес, қоғам алдындағы үлкен жауапкершілік. Себебі бала көрген мультфильм, тыңдаған ән немесе көрген бейнеролик оның ойлау қабілетіне, мінез-құлқына және құндылықтарына тікелей әсер етеді. Сол себепті балаларға ұсынылатын ақпарат қызықты ғана емес, тәрбиелік және танымдық мәнге де ие болуы тиіс.
Балалар аудиториясына арналған материал дайындағанда ең алдымен тілдің қарапайымдылығы ескерілуі қажет. Күрделі терминдер мен ұзақ сөйлемдер баланың қабылдауына қиындық туғызады. Сондықтан мәтін мен бейнематериалдар жеңіл, қысқа әрі түсінікті түрде ұсынылғаны дұрыс. Мысалдар, көрнекі бейнелер мен ойын элементтері баланың назарын ұстап тұруға көмектеседі. Сонымен бірге контент баланың жас ерекшелігіне бейімделуі тиіс: мектеп жасына дейінгі балалар үшін ертегі мен анимация тиімді болса, жасөспірімдер үшін ғылыми-танымдық немесе тәжірибелік форматтағы ақпарат қызығырақ.
Соңғы жылдары Қазақстанда балалардың ақпаратты тұтыну дағдысы айтарлықтай өзгерді. Интернет пен әлеуметтік желілер олардың күнделікті өмірінің ажырамас бөлігіне айналып отыр. Ашық деректерге сәйкес, Қазақстан халқының интернетті пайдалану деңгейі 90 пайыздан жоғары. Ал балалар арасында интернетпен алғаш танысу жасы барған сайын ерте бола бастаған. Зерттеулер көрсеткендей, еліміздегі балалардың шамамен 40–45 пайызы интернетті 8 жасқа дейін қолдана бастайды, ал 10–12 жасқа келгенде олардың басым бөлігі цифрлық платформаларды тұрақты пайдаланушыға айналады. Сонымен қатар халықаралық зерттеулерге сүйенсек, жасөспірімдердің 70 пайыздан астамы бос уақытын интернеттегі бейне контент көруге жұмсайды.
Осындай жағдайда балаларға арналған ұлттық контенттің маңызы арта түседі. Қазақстанда бұл бағытта бірқатар жобалар жүзеге асырылып жатыр. Соның бірі – 2010 жылы ашылған Balapan телеарнасы. Арна 3–12 жас аралығындағы балаларға арналған бағдарламалар мен мультфильмдер көрсетіп, қазақ тіліндегі балалар контентін дамытуға ықпал етіп келеді. Онда халық ертегілері мен батырлық жырларына негізделген анимациялық жобалар, сондай-ақ балалардың ой-өрісін кеңейтуге арналған танымдық бағдарламалар ұсынылады. Мұндай жобалар балалардың ана тілін меңгеруіне және ұлттық мәдениетті тануына мүмкіндік береді.



