Ресми деректерге сәйкес, Қазақстанда 22 мыңнан астам үкіметтік емес ұйым (ҮЕҰ)тіркелген, олардың шамамен 16 мыңы белсенді жұмыс істейді. 2024 жылы азаматтық қоғам институттарын қолдауға бағытталған мемлекеттік гранттар көлемі 30 млрд теңгеден астам қаржыны құрады. Бұл көрсеткіштер қоғамдағы азаматтық бастамалардың артып келе жатқанын көрсетеді.

Бұл мәселеге саясаттанушы, қоғам қайраткері Досым Сәтпаев жауап берді.

— Журналист: Президенттің жыл сайын ұлттық басым бағыттарды айқындауы азаматтық қоғамның дамуына қалай әсер етеді?

— Досым Сәтпаев: Президент Жолдаулары қоғамға стратегиялық бағдар береді. Әр жылдағы ұлттық басымдықтар экономикалық реформалардан бастап әлеуметтік саясатқа дейінгі көптеген саланы қамтиды. Бұл азаматтық қоғам институттарына да әсер етеді, себебі қоғамдық ұйымдар реформаларды талқылауға және жүзеге асыруға қатыса бастайды.

Сарапшының айтуынша, азаматтық қоғамды дамыту тек мемлекеттік бастамаларға ғана емес, қоғамның белсенділігіне де байланысты.

Кейс-стади:

Мысалы, соңғы жылдары бірқатар өңірде «Қатысушы бюджет» жобасы іске қосылды. Бұл жоба арқылы тұрғындар жергілікті бюджет қаражатын қалай жұмсау керектігін талқылауға қатысады. Нәтижесінде кейбір қалаларда тұрғындардың ұсынысымен балалар алаңдары салу, аулаларды абаттандыру және әлеуметтік нысандарды жөндеу жұмыстары жүзеге асырылды.

— Журналист: Азаматтық қоғамды одан әрі дамыту үшін қандай қадамдар қажет?

— Досым Сәтпаев: Ең алдымен қоғамдық бақылау мәдениетін дамыту керек. Сонымен қатар, азаматтардың мемлекеттік шешімдер қабылдау процесіне қатысу мүмкіндігін кеңейту маңызды. Ашық диалог пен сенім болған жағдайда ғана азаматтық қоғам тұрақты дамиды.

Жалпы алғанда, президент айқындап отырған ұлттық басым бағыттар қоғам мен мемлекет арасындағы серіктестікті күшейтуге ықпал етеді. Сарапшылардың пікірінше, азаматтық қоғамның белсенділігі артқан сайын елдегі демократиялық институттар да нығая түседі.