Қатты ыстықтан әлсіреген немесе есінен таныған адамға жылдам әрі дұрыс алғашқы көмек көрсету өте маңызды. Бұл күн өтуінің немесе ыстық соғуының белгісі болуы мүмкін.

Алғашқы көмек көрсету тәртібі:

1. Адамды көлеңкеге немесе салқын жерге апарыңыз.
    * Мүмкін болса, кондиционері бар бөлмеге кіргізіңіз.
2. Тар немесе қалың киімдерін босатыңыз.
    * Белдік, жағасын ағытып, дененің салқындауына мүмкіндік беріңіз.
3. Дене қызуын төмендетіңіз.
    * Маңдайына, мойнына, қолтық астына және шап тұсына салқын сулық қойыңыз.
    * Денесіне салқын су сеуіп немесе желдеткішпен желпіген дұрыс.
    * Мұзды теріге тікелей қоймаңыз, оны матаға орап қолданыңыз.
4. Есі анық болса, аз-аздан салқын су ішкізіңіз.
    * Газдалған сусын, алкоголь немесе өте тәтті сусын бермеңіз.
5. Егер адам есінен танып қалса:
    * Бір қырына жатқызыңыз (қауіпсіз қалып).
    * Аузы мен тыныс жолдарының ашық екеніне көз жеткізіңіз.
    * Ештеңе ішкізбеңіз және тамақ бермеңіз.
6. 103-ке дереу қоңырау шалыңыз, егер:
    * адам есінен танса;
    * дене қызуы өте жоғары болса (40°C немесе одан жоғары);
    * құрысу басталса;
    * тынысы қиындаса;
    * шатасып сөйлесе немесе жағдайы 10–15 минут ішінде жақсармаса.
7. Тынысы немесе жүрек соғысы тоқтаса, жедел жәрдем келгенше жүрек-өкпе реанимациясын (ЖӨР) бастаңыз, егер оны жасауды білсеңіз.

Нені жасауға болмайды?

* ❌ Есінен таныған адамға су немесе дәрі ішкізуге болмайды.
* ❌ Алкогольмен сүртуге болмайды.
* ❌ Адамды күн астында қалдыруға болмайды.
* ❌ Жағдайы жақсарғандай көрінсе де, ауыр белгілер болса дәрігер шақыруды кешіктірмеңіз.

Ыстық соғуының негізгі белгілері:

* қатты әлсіздік;
* бас айналу;
* бас ауруы;
* жүрек айну немесе құсу;
* дене қызуының көтерілуі;
* терінің қатты қызаруы және ыстық болуы;
* шатасу, сөйлеудің бұзылуы;
* есінен тану.

Есінен тану немесе дене қызуының 40°C-тан жоғары көтерілуі – бұл шұғыл медициналық көмекті қажет ететін жағдай. Сондықтан алғашқы көмекті көрсетумен қатар, міндетті түрде 103 нөміріне хабарласқан жөн.