Мемлекеттен субсидия алатын жиналғандардың бұл әрекетін ашықтан-ашық әдепсіздік деп бағалауға болады.

Белгілі болғандай, 2025 жылдан бастап Астанада балаларға арналған қосымша білім беру саласында бірыңғай мемлекеттік тапсырысты орналастыру бойынша пилоттық жоба жүзеге асырылып келеді. QOSYMSHA.KZ бағдарламасы аясында балалар үйірмелерге, шығармашылық студияларға және спорт секцияларына мемлекеттік қаржыландыру есебінен тегін қатыса алады.

Сонымен қатар, осы бағдарлама аясында балалар үйірмелері мен спорт секцияларында Face ID арқылы тұлғаны тану жүйесі енгізілуде. Жаңа технология жалған қатысуларды болдырмауға, бюджет қаражатының жұмсалуын ашық етуге және қосымша білім беруді қаржыландыру тиімділігін арттыруға бағытталған. Демек, Face ID жүйесін енгізу «өлі жандарды» тіркеу мүмкіндігін толығымен жояды.

Бұл ретте бағдарламаның маңызды талаптарының бірі – балалардың сабаққа нақты қатысқанын растау. Осы мақсатта QR-кодтар мен Face ID арқылы тұлғаны тану технологиясын қоса алғанда, қатысуды электронды түрде есепке алу тетіктері қарастырылған.

Астана қаласының Білім басқармасында түсіндіргендей, мұндағы басты мақсат – мемлекеттік қаражаттың пайдаланылуын ашық әрі айқын ету. Жүйе бюджет есебінен ақы төленетін сабаққа баланың шынымен қатысқан-қатыспағанын анықтауға мүмкіндік береді. Электронды есепке алу қаржыландыру үдерісінің ашықтығын қамтамасыз етіп, бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын бақылауға бағытталған.

Кәмелетке толмаған балалардың дербес деректерін қорғау мәселесіне де ерекше назар аударылуда. Білім басқармасының мәліметінше, жеке және биометриялық деректерді жинау мен өңдеу Қазақстан Республикасының «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

Бұдан бөлек, қолданылып отырған жүйе 2025 жылы мемлекеттік техникалық реттеу жүйесі аясында «Инфосерт» ЖШС-нің аккредиттелген сынақ орталығында сынақтан өткен. Сынақ нәтижелері бойынша тиісті сынақ хаттамалары рәсімделіп, белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын құжаттар алынған.

Қазіргі уақытта жүйе Астанадағы екі жекеменшік қосымша білім беру ұйымында пилоттық режимде жұмыс істеп тұр. Бұл ретте жабдықтар өтеусіз негізде ұсынылған. Оларды сатып алуға қалалық бюджеттен қаражат бөлінбеген.

Білім басқармасының хабарлауынша, пилоттық жоба жүзеге асырылған уақыт ішінде ата-аналар мен балалар тарапынан ешқандай шағым түспеген. Ал сабаққа қатысуды растаудың электронды тетіктерін енгізу нормативтік құжаттарда көзделген.

Атап айтқанда, тиісті ережелер уәкілетті мемлекеттік органдардың 2025 жылғы 28–30 мамырдағы бірлескен бұйрықтарымен бекітілген балаларға қосымша білім беру бойынша бірыңғай мемлекеттік тапсырысты орналастыру жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру алгоритмінде бекітілген.

Білім басқармасы өкілдерінің айтуынша, олар қызмет көрсетушілермен бірнеше рет түсіндіру жұмыстарын жүргізген. Кездесулер барысында жүйені енгізудің мақсаттары, оны қолданудың құқықтық негіздері және балалардың сабаққа қатысуын растау тәртібі түсіндірілген.

Сонымен қатар, қосымша білім беру ұйымдарының өкілдері үшін арнайы оқыту ұйымдастырылған. Сабаққа қатысуды электронды бақылаудың осындай тетіктері тек Астанада ғана емес, Қазақстанның басқа өңірлерінде де, соның ішінде Атырау, Қарағанды, Қызылорда және Ақтөбе облыстарында да қолданылады.

Өкінішке қарай, Қазақстанда парадоксалды жағдай қалыптасқан: жекеменшік білім беру ұйымдарының иелері мемлекеттен субсидия алады, алайда мемлекет тәртіп орнатып, қаражаттың ашық әрі тиімді жұмсалуын қамтамасыз етуге әрекет жасаған кезде, бұл көбіне әкімдіктердің алдына осындай «жиындардың» ұйымдастырылуына ұласып жатады.