Бұл ретте Ресеймен бірлесіп жүзеге асырылып жатқан Солтүстік – Оңтүстік бағыты еліміз үшін ерекше маңызға ие. Сонымен қатар Транскаспий халықаралық көлік бағытының (ТХКБ) мүмкіндіктері де кеңейіп келеді. 2026 жылдың алғашқы сегіз айында осы бағыт арқылы шамамен 44,2 мың контейнер тасымалданған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 58 пайызға артық.

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өңірдегі көлік байланыстарын нығайтудың маңыздылығына тоқталды. Мемлекет басшысының айтуынша, инфрақұрылымды дамыту экономикалық байланыстарды күшейтуге, сауда көлемін ұлғайтуға және қосылған құн қалыптастыратын жаңа өндірістік тізбектерді құруға мүмкіндік береді.

«Қазақстан үшін Ресеймен ынтымақтастық аясындағы Солтүстік – Оңтүстік бағытының маңызы ерекше», – деп атап өтті Мемлекет басшысы.

Солтүстік – Оңтүстік бағыты және Орта дәліз

Қазақстан көлік бағыттарын дамытуды өңірлік ынтымақтастықты кеңейтудің маңызды тетіктерінің бірі ретінде қарастырады. Бұл жерде мәселе тек жүк тасымалдаумен шектелмейді. Сонымен қатар инвестиция, энергетика және өнеркәсіп салаларындағы өзара ықпалдастықты нығайтуға жағдай жасау көзделіп отыр.

Президент Транскаспий халықаралық көлік бағытына деген сұраныстың артып келе жатқанын да атап өтті. Орта дәліз деп аталатын бұл бағыт Қытай мен Орталық Азия елдерін Каспий өңірі арқылы Еуропа нарықтарымен байланыстырады.

Мемлекет басшысының пікірінше, Қазақстанның көлік инфрақұрылымын жаңғырту бүкіл өңірдің транзиттік рөлін арттыруға ықпал етеді.

Транскаспий бағыты бойынша контейнер тасымалы 58 пайызға артты

Тасымал көрсеткіштері Орта дәліз арқылы контейнер жеткізу көлемінің айтарлықтай өскенін көрсетеді.

«Қазақстан темір жолы» компаниясының мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар-тамыз айлары аралығында Транскаспий халықаралық көлік бағыты арқылы шамамен 44,2 мың TEU көлемінде жүк тасымалданған. TEU – жиырма футтық контейнердің баламалы өлшем бірлігі.

Бұл көрсеткіш 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 16,2 мың TEU-ға немесе 58 пайызға жоғары.

Сонымен қатар сегіз ай ішінде Қытайдан осы бағыт бойынша 419 контейнерлік пойыз жөнелтілген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 191 пойызға немесе 84 пайызға көп.

2025 жылы да оң динамика байқалған. Жыл қорытындысы бойынша Транскаспий бағыты арқылы шамамен 77 мың TEU контейнер тасымалданды. Бұл 2024 жылғы көрсеткіштен 20,3 мың TEU-ға немесе 36 пайызға артық.

Контейнер тасымалының артуы Азия мен Еуропа арасындағы жүк жеткізу үшін аталған бағыттың маңызы күшейіп келе жатқанын көрсетеді.

Дегенмен дәліздің одан әрі дамуы қатысушы елдердің теміржол, порт және басқа да көлік инфрақұрылымдарының өзара үйлесімді жұмыс істеуіне байланысты.

Қазақстан көлік инфрақұрылымын кеңейтуде

Елімізде көлік жүйесінің өткізу қабілетін арттыруға бағытталған бірнеше ірі инфрақұрылымдық жоба жүзеге асырылып жатыр.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, қазіргі уақытта Мойынты – Қызылжар және Дарбаза – Мақтаарал теміржол желілерінің құрылысы аяқталуға жақын.

Ал 2027 жылы Бақты – Аягөз бағыты бойынша пойыз қозғалысын ашу жоспарланып отыр. Президент бұл жобаның стратегиялық маңызы зор екенін атап өтті.

Бұдан бөлек, Қытайды Каспий теңізімен, одан әрі Еуропа нарықтарымен байланыстыруға арналған «Арал – Каспий магистралі» атты ірі автомобиль жолы жобасын іске асыру басталды.

Өңір елдерінің шекаралас аумақтарында сауда-логистикалық кешендер мен өнеркәсіптік кооперация орталықтарын дамытуға да ерекше көңіл бөлінуде.

Мемлекет басшысының пікірінше, болашақта мұндай нысандарды бірыңғай жүйеге біріктіруге болады. Бұл өңірлік деңгейде қосылған құн қалыптастыратын өндірістік тізбектерді дамытуға мүмкіндік береді.

Қазақстанның транзиттік рөлі күшейе түспек